Αρχική Σελίδα Το νησι Ιστορία Η ιστορία της Τήνου

Η ιστορία της Τήνου

Κατά την νεολιθική περίοδο δεν υπάρχουν ευρήματα από την αρχαιολογική σκαπάνη. Την εποχή του χαλκού (3.000-2300 πχ) είναι πιθανό να κατοικήθηκε η περιοχή του λόφου Βρέκαστρο , η κατοίκηση του οποίου συνεχίστηκε και στην ύστερη εποχή του χαλκού . Τότε τοποθετείται η κατασκευή τείχους στην κορυφή του λόφου. Τμήματα του μάλιστα σώζονται μέχρι σήμερα. Η ανθρώπινη παρουσία στο νησί συνεχίστηκε και στην ύστερη κυκλαδική και μυκηναϊκή εποχή. Στη περιοχή του μοναστηριού της Κιουράς Ξένης πλησίον του σημερινού Πύργου ανακαλύφτηκε θολωτός τάφος που χρονολογείται στα τέλη του 12ου πχ αιώνα. Η ανθρώπινη δραστηριότητα στην περιοχή πιθανόν να υποδηλώνει και την χρήση του φυσικού λιμανιού του Πανόρμου ενταγμένο σε ένα δίκτυο θαλασσίων μεταφορών της ηπειρωτικής Ελλάδας με το Β. Αιγαίο και τα παράλια της Μ. Ασίας.

Την περίοδο 1.100-900 π.χ χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη της πειρατείας στο Αιγαίο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αποσυρθούν οι κάτοικοι των νησιών σε περιοχές της ενδοχώρας με οχύρωση. Τότε τοποθετείται χρονικά η εγκατάσταση στην περιοχή Ξώμπουργκο που ήταν ένα φυσικό οχυρό. Επίσης στην χρονική αυτή περίοδο χρονολογείται τάφος που ανακάλυψε η αρχαιολογική σκαπάνη στην περιοχή του χωριού Καρδιανή. Σημαντικά ευρήματα που τοποθετούνται στην γεωμετρική περίοδο βρέθηκαν στο Ξώμπουργκο αλλά και στα Καρδιανή, Κτικάδος και Κάμπος. Κεραμικά αλλά και άλλα ευρήματα που χρονολογούνται τον 7ο αιώνα υποδηλώνουν την ύπαρξη ενός σημαντικού δημόσιου οικοδομήματος στο Ξωμπουργκο. Στην ίδια περιοχή βρέθηκε και ιερό της Δήμητρα το οποίο τους επόμενους αιώνες αποτέλεσε την βάση για την κατασκευή ενός σημαντικού ναού. Ουσιαστικά στην περίοδο αυτή , η πόλις του Ξώμποργκου ήταν η πρωτεύουσα του νησιού.

Τους ύστερους αρχαϊκούς χρόνους και ενώ στο Ξώμβουργο εξακολουθούσε να βρίσκεται η πρωτεύουσα του νησιού, νοτιότερα ανάμεσα στο λόφο που έχει κτιστεί η εκκλησία της Μεγαλόχαρης και στο λόφο Πόλες αρχίζουν να αναπτύσσονται μικροί οικισμοί οι οποίοι τον 4ο αιώνα συνενώθηκαν δημιουργώντας το ΑΣΤΥ. Την περίοδο 549-542 πχ ο Πεισίστρατος χρηματοδοτεί την κατασκευή και την λειτουργία υδραγωγείου αξιοποιώντας το νερό μίας πηγής βόρεια της πόλης . Το νερό μεταφέρονταν με αγωγούς ίχνη των οποίων εξακολουθούν να υπάρχουν στα υπόγεια της εκκλησίας της Μεγαλόχαρης.

Παρά την ανάπτυξη της νέας πόλης , πρωτεύουσα του νησιού εξακολουθούσε να είναι το Ξώμβουργο, στο οποίο μάλιστα ενισχύονται οι οχυρώσεις . Ο 5ος αιώνας σημαδεύτηκε από τις περσικές εισβολές στον ελλαδικό χώρο. Κατά την διέλευση του, ο περσικός στόλος υποχρέωνε τα νησιά να του παραχωρούν πλοία και πληρώματα. Από την πρακτική αυτή δεν ήταν εξαίρεση η Τήνος. Όμως το βράδυ της παραμονής της ναυμαχίας της Σαλαμίνας , ο τήνιος πλοίαρχος Παναίτιος του Σωσιμένους, διέφυγε από την περσική επιτήρηση και προσχώρησε στον ελληνικό στόλο πληροφορώντας μάλιστα τον Θεμιστοκλή για τα περσικά σχέδια . Στον τρίποδα , που εστάλη στους Δελφούς αναφέρεται η συμμετοχή της Τήνου στην ναυμαχία της Σαλαμίνας ενώ ο Αισχύλος κάνει αναφορά για τη καθοριστική συμβολή των τηνίων στους ΠΕΡΣΕΣ. Οι τήνιοι είχαν συμμετοχή και στην μάχη των Πλαταιών και για αυτό περιλήφθησαν στον χάλκινο τρίποδα που εστάλη στους Δελφούς.

Το 4ο αιώνα το διοικητικό κέντρο του νησιού που ήταν μέχρι τότε στο Ξώμβουργο μεταφέρθηκε στο παραλιακό ΑΣΤΥ . Η πόλη αποκτά οχύρωση ενώ το κέντρο της και η αγορά της τοποθετείται στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα ο ναός της Μεγαλόχαρης. Εκεί βρίσκεται και ο ναός του Διονύσου ερείπια του οποίου , λέγεται ότι ανερεύθησαν κατά την θεμελίωση του ναού της Μεγαλόχαρης.

Τον ίδιο αιώνα όμως οικοδομείται στην περιοχή των Κιονίων , ο ναός του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης. Το συγκρότημα περιλάμβανε το κτίσμα του ναού, εστιατόριο, κρήνη και το Αβατο. Τον ναό επισκέπτονταν κυρίως Αθηναίοι καθώς η Τήνος ήταν ο τελευταίος σταθμός πριν την Δήλο.Παράλληλα όμως εξακολουθεί να είναι σε λειτουργία ο ναός της Δήμητρας , στην δυτική πλευρά του Ξώμβουργου και μάλιστα γίνονται εργασίες επέκτασης με την κατασκευή πρόσθετων χώρων.Ο ναός του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης εξακολούθησε να είναι πόλος έλξης προσκυνητών και τους ελληνιστικούς χρόνους. Το 270 πχ μάλιστα , σύμφωνα με επιγραφή, η Τήνος ανακηρύχθηκε από τους Αθηναίους «ιερό νησί».Το ΑΣΤΥ έχει διευρυνθεί σημαντικά γύρω από την οχυρωμένη περιοχή (Πόλες) . Αυτό μάλιστα γίνεται αντιληπτό από τα κτερίσματα των νεκροταφείων στα Κιόνια, τον Σταυρό και στο σημείο που βρίσκεται το νέο λιμάνι.Στις αρχές του 2ου αιώνα υλοποιείται ένα μεγάλο έργο ανακαίνισης του ναού του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης με την κατασκευή νέου μεγαλύτερου ναού , ιερού, μίας δωρικής στοάς , κρήνης και θέρμες. Ο νέος ναός κτίζεται ακριβώς στην θέση του προηγούμενου.Το 146 πχ η Τήνος περιέρχεται στη κυριαρχία των Ρωμαίων. Αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν ότι ήταν μία αξιόλογη περίοδος για το νησί . Το Άστυ , βρίσκονταν περίπου στην ίδια θέση με εκείνη του παρελθόντος . Το 267 μχ μετά τις καταστροφές των Ερούλων επιταχύνθηκε η εγκατάλειψη του ναού του Ποσειδώνα και μία νέα σελίδα ξεκίνησε για την Τήνο.

Η βυζαντινή περίοδος , μπορεί να χαρακτηριστεί ως η φάση της σιωπής. Πειρατεία, επιδημίες , οικονομική συρρίκνωση χαρακτηρίζουν την περίοδο μέχρι τον 9ο αιώνα . Αν και δεν υπάρχουν ιστορικές αναφορές το νέο περιβάλλον επηρέασε το νησί. Το Άστυ εγκαταλείφτηκε οριστικά καθώς οι τήνιοι αναζητούσαν ασφαλείς τοποθεσίες προκειμένου να αναπτύξουν νέους οικισμούς . Αυτό πρακτικά οδήγησε στην μεταφορά από τους παραθαλασσίους οικισμούς στην ενδοχώρα και ειδικότερα σε περιοχές που πρόσφεραν σχετική ασφάλεια. Η μεταφορά της πρωτεύουσας του νησιού στο Ξώμβουργο ήταν μία δοκιμασμένη ιστορικά λύση αλλά και αυτή προσαρμόστηκε στα δεδομένα της εποχής, αφού αντί της παλιάς πόλης προτιμήθηκε η λύση του λόφου που οχυρώθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να αντιμετωπίζει τις πειρατικές επιδρομές. ανάλογη κατάσταση επικράτησε τον 11ο και τον 12ο αιώνα .

Η ενετοκρατία στο νησί συμπίπτει με την εμφάνιση των Chisi στο προσκήνιο. Ο Ανδρέας πήρε την Τήνο και την Μύκονο, ανοίγοντας έτσι το μεγάλο κεφαλαίο ΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ. Η περίοδος Ghisi διήρκεσε από το 1207 μέχρι το 1390 . Ο θάνατος του τελευταίου Chisi είχε ως αποτέλεσμα το νησί να ενσωματωθεί στην Γαληνότατη Δημοκρατία του Αγ. Μάρκου. Πρόκειται για μία περίοδο που διήρκεσε μέχρι το 1715 , όταν το νησί παράδόθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ί. Η περίοδος αυτή μπορεί να ταυτιστεί με την παρουσία της καθολικής εκκλησίας και με την φεουδαρχική κοινωνική και οικονομική δομή της. Η αστική της ζωή διαδραματίζονταν στην πρωτεύουσα του νησιού το Ξωμπουργκο το οποίο οργανώθηκε περί το κάστρο της Αγ. Ελένης που βρίσκονταν στην κορυφή του ομώνυμου λόφου . Το επίνειο ήταν ο Αγ. Νικόλαος , η σημερινή πρωτεύουσα του νησιού . Σύμφωνα με το γάλλο περιηγητή Tournefort , στο νησί υπήρχαν  44 χωριά πολλά από τα οποία εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα. Σε ολόκληρη την διάρκεια της Ενετοκρατίας το νησί υπέστη πολλές τουρκικές επιθέσεις , ανάμεσα στις οποίες ήταν και εκείνη του 1537 από τον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, ο οποίος το κατέλαβε για 6 ή 9 μήνες αλλά εκδιώχθηκε όταν οι τήνιοι ζήτησαν την ενετική προστασία και διοίκηση. Το νησί κατελήφθη το 1715 μετά την παράδοση του κάστρου από τον βενετό διοικητή στον τούρκο ναύαρχο.

Αμέσως μετά την κατάληψη του νησιού , οι τούρκοι κατάστρεψαν τις οχυρωματικές εγκαταστάσεις του Εξωμβούργου και η πρωτεύουσα του νησιού οδηγήθηκε σε μαρασμό. Οι περισσότεροι από τους κατοίκους της εγκαταστάθηκαν στο λιμάνι του Αγ. Νικολάου , τη σημερινή πρωτεύουσα του νησιού , που σταδιακά εξελίχθηκε σε οικονομικό και κοινωνικό κέντρο της Τήνου. Σύμφωνα με την περιγραφή του Tournefort (1700) ήδη είχε αναπτυχθεί ένας οικισμός μεταξύ των ναών των Ταξιαρχών και του Αγ. Νικολάου. Τον 17ο αιώνα είχαν αρχίσει να γίνονται οι πρώτες οχυρωματικές εγκαταστάσεις στη πόλη με την οικοδόμηση δύο πύργων (ένας εκεί που σήμερα είναι η Μοσχούλειος Σχολή και ο δεύτερος στο Πασά Ακρωτήρι).  Περί το 1700 στη πόλη υπήρχαν τέσσερεις ναοί : Αγ. Νικολάου, Παναγίας Μαλαματένιας, Αγ. Ελευθερίου και του Αγ. Γεωργίου. Η πενητάχρονη ειρηνική περίοδος μετά την κατάληψη του νησιού από του τούρκους συνέβαλλε στην ανάπτυξη και την επέκταση της πόλης. Οι ρωσοτουρκικοί πόλεμοι του 17ου αιώνα αποτελούν ένα μεγάλο ιστορικό και οικονομικό κεφάλαιο για το νησί. Η ελευθερία του εμπορίου που σηματοδότησαν συνέβαλλε στο να αναδειχθεί η Τήνος και ο Αγ. Νικόλαος σε οικονομική πρωτεύουσα των Κυκλάδων. Στην αρμάδα του Λάμπρου Κατσώνη συμμετείχαν πολλοί τήνιοι .

Η προεπαναστατική Τήνος ήταν το εμπορικότερο νησί των Κυκλάδων με 7 προξενεία και 30 εμπορικούς οίκους να έχουν συναλλαγές με Αγκώνα, Βενετία και Τεργέστη και με όλα τα μεγάλα λιμάνια της Ανατολής . Στην χώρα του Αγ. Νικολάου έρχονταν κάτοικοι των άλλων νησιών των Κυκλάδων για προμήθειες. Παράλληλα τήνιοι έμποροι διατηρούσαν εμπορικά καταστήματα σε Τεργέστη , Ρουμανία και Ρωσία. Θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει την περίοδο αυτή ως την χρυσή εποχή του νησιού και της πρωτεύουσας του .

Η περίοδος αυτή διακόπηκε απότομα μετά την επανάσταση του 1821 με τη ανάδειξη της Ερμούπολης ως εμπορικού κέντρου των Κυκλάδων και ως σταθμού στο εμπόριο με την Ανατολή.

Η συμμετοχή της Τήνου στην επανάσταση του 1821 τοποθετείται χρονικά περί τον Απρίλιο αν και στο νησί δρούσαν αρκετοί φιλικοί. Τηνιοι συνέστησαν ένοπλα σώματα που συμμετείχαν στην εκστρατεία της Καρύστου, στην πολιορκία της Τρίπολης και του Ναυπλίου αλλά και στην εκστρατεία του Ολύμπου. Η πλέον σημαντική όμως  συνεισφορά του νησιού στον απελευθερωτικό αγώνα σηματοδοτήθηκε με την εύρεση της εικόνας της Μεγαλόχαρης . Στις 30 Ιανουαρίου 1823 βρέθηκε η εικόνας της Παναγίας και έκτοτε όλα άλλαξαν όχι μόνο για το νησί αλλά και για την Ελλάδα. Το νησί αναδείχτηκε σε τόπο προσκυνήματος παγκόσμιας εμβέλειας και αποδοχής και χαρακτηρίστηκε ως ιερό νησί. Όταν η Ελλάδα απέκτησε την ανεξαρτησία της και κορυφαίοι αγωνιστές όπως ο Κολοκοτρώνης, ο Κανάρης , ο Μιαούλης, ο Μιαούλης, ο Νικηταράς και ο Μακρυγιάννης με την έλευση τους στο νησί ουσιαστικά πιστοποίησαν τη τεράστια συμβολή της Μεγαλόχαρης στον αγώνα των ελλήνων για την ελευθερία.

Η απελευθέρωση και η έλευση του Καποδίστρια σηματοδοτούν την νεώτερη ιστορία του νησιού. Κατασκευάζονται και λειτουργούν σχολεία στην Χώρα, τον Πύργο αλλά και στα μεγαλύτερα χωριά του νησιού. Αν και κατά την διάρκεια της παραμονής του , στην Ελλάδα ο Οθωνας επισκέφτηκε δύο φορές το νησί , η περίοδος σημαδεύτηκε από την «στάση της Τήνου». Πρόκειται για ένα συμβάν που σημειώθηκε κατά την περίοδο της αντιβασιλείας και έγινε αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης με κατάληξη την σύλληψη του Κολοκοτρώνη . Αιτία η υπερφορολόγηση καθώς το υπουργείο Οικονομικών προχώρησε στην προκαταβολική φορολόγηση της σοδειάς. Οι προεστοί των σημαντικότερων χωριών κατέβηκαν στην Χώρα του Αγ. Νικολάου για να διαμαρτυρούν στον έπαρχο. Όταν οι ειδήσεις έφτασαν στο Ναύπλιο , η Τήνος χαρακτηρίστηκε ως πόλις ανταρσίας και εσταλησαν τρία πολεμικά, 200 στρατιώτες , μία ενωμοτία χωροφυλακής και στρατοδίκες προκειμένου να επαναφέρουν την τάξη και να προχωρήσει η σύσταση έκτακτων στρατοδικείων για τον κολασμό των ανταρτών. Μόλις έφθασαν στην Τήνο συνέστησαν το έκτακτο στρατοδικείο και σήκωσαν κόκκινη σημαία. Τελικά το θέμα έληξε αναίμακτα .

Στην διάρκεια της περιόδου από τους Βαλκανικούς Πολέμους μέχρι την Μικρασιατική καταστροφή και μέχρι τον Μεσοπόλεμο η προσφορά του νησιού ήταν ανάλογη με εκείνη ολόκληρης της Ελλάδος. Όμως , ο τορπιλισμός της Έλλης από ιταλικό υποβρύχιο τη 15η Αυγούστου 1940 επανέφερε το νησί –με δυσάρεστο τρόπο – στο προσκήνιο αφού ήταν ο προάγγελος της εμπλοκής της χώρας στον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην διάρκεια της περιόδου της κατοχής το νησί βρέθηκε στην ιταλική ζώνη επιρροής μέχρι την κατάρρευση της Ιταλίας.

 

 

Ειδήσεις

Η λαϊκή αρχιτεκτονική της Τήνου

Η λαϊκή αρχιτεκτονική της Τήνου

Τα χωριά έχουν γραμμική διάταξη και αναπτύσσονται κατά μήκος ενός πλακοστρωμένου δρόμου-ραχοκοκκκαλι...

Παραλίες "διαμάντι"

Παραλίες

Η Δημοτική αρχή, από την ανάληψη των καθηκόντων της, επέκτεινε και εφάρμοσε τον δειγματοληπτικό μικρ...

Η Τήνος της γεύσης

Η Τήνος της γεύσης

Η ΄Ενωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Τήνου είναι ο συλλογικός φορέας των αγροτών της Τήνου που σκοπό έ...


Έκθεση σύγχρονης εικαστικής τέχνης

Αξίζει να δείτε!

Σταυρός
Τα σημάδια από το λιμάνι του 19ου αιώνα.
Πύργος
Η πλατεία με τα παραδοσιακά καφενεία και τον πλάτανο
Όρμος Ιστερνιων
Την θάλασσα να λαμπυρίζει και την άμμο να καίει
Στενή
Την θέα στο στενό της Μυκόνου και τον Αρμενιστή

Τελευταία Νέα


Warning: Creating default object from empty value in /home2/cyclades/public_html/tinos/modules/mod_jabulletin/helper.php on line 144

Warning: Creating default object from empty value in /home2/cyclades/public_html/tinos/modules/mod_jabulletin/helper.php on line 144

Warning: Creating default object from empty value in /home2/cyclades/public_html/tinos/modules/mod_jabulletin/helper.php on line 144

Warning: Creating default object from empty value in /home2/cyclades/public_html/tinos/modules/mod_jabulletin/helper.php on line 144

Warning: Creating default object from empty value in /home2/cyclades/public_html/tinos/modules/mod_jabulletin/helper.php on line 144

Ενημέρωση


Warning: Creating default object from empty value in /home2/cyclades/public_html/tinos/modules/mod_jabulletin/helper.php on line 144

Warning: Creating default object from empty value in /home2/cyclades/public_html/tinos/modules/mod_jabulletin/helper.php on line 144

Warning: Creating default object from empty value in /home2/cyclades/public_html/tinos/modules/mod_jabulletin/helper.php on line 144

Warning: Creating default object from empty value in /home2/cyclades/public_html/tinos/modules/mod_jabulletin/helper.php on line 144

Warning: Creating default object from empty value in /home2/cyclades/public_html/tinos/modules/mod_jabulletin/helper.php on line 144

Φωτογραφίες